zondag 30 december 2018

Using gene silencing to alleviate common ataxia


June 20, 2018


Michigan Medicine - University of Michigan


In what researchers are calling a game changer for future ataxia treatments, a new study showed the ability to turn down the disease progression of the most common dominantly inherited ataxia, Spinocerebellar ataxia type 3 (SCA3), also known as Machado-Joseph disease.





Spinocerebellar ataxia type 3 (SCA3) affects about one in 20,000 people. There's no disease-modifying therapy available, and patients slowly progress to an early death. A single gene mutation causes this neurodegenerative disease, making it an ideal target for a group of University of Michigan researchers.


For this preclinical study published in the Annals of Neurology, University of Michigan researchers employed nucleotide-based gene silencing to target the SCA3 disease gene, ATXN3. They greatly reduced levels of the mutant RNA coded by the gene in a mouse model of the disease without any toxic effects.


"Recent advances in antisense oligonucleotide technology provided us with a great opportunity for therapeutic targeting ," says co-first author Hayley McLoughlin, Ph.D., research investigator in the U-M Department of Neurology. "Although we still don't yet know the exact point of no return for this disease, we know how to turn things down before the disease burden accumulates to the point of detriment."


After two treatments, McLoughlin says the mouse model, which normally replicates similar disease motor phenotypes, is completely rescued. Importantly, it's the first time this animal model has been corrected through any therapy and is substantial proof-of-concept for future human clinical trial preparation.


"These encouraging results move us one step closer to disease-slowing therapy for this fatal disorder," says senior author Henry Paulson, M.D., Ph.D., a U-M professor of neurology and director of the Michigan Alzheimer's Disease Center. "They also offer hope that similar approaches might work for a number of brain diseases caused by the deleterious action of specific disease genes."


Team awarded $2.15M


Next, the U-M team in collaboration with Ionis Pharmaceuticals will pursue final drug development with a new U01 grant from the National Institute of Neurological Disorders and Stroke, at the National Institutes of Health. The U01 CREATE Bio Optimization Track funds researchers' work on potential therapies with an end goal of nominating a clinical candidate.


----------------------------------------------------------------
Hayley S. McLoughlin, Lauren R. Moore, Ravi Chopra, Robert Komlo, Megan McKenzie, Kate G. Blumenstein, Hien Zhao, Holly B. Kordasiewicz, Vikram G. Shakkottai, Henry L. Paulson. Oligonucleotide therapy mitigates disease in Spinocerebellar Ataxia Type 3 mice. Annals of Neurology, 2018; DOI: 10.1002/ana.25264













Gen uitschakeling om ataxie te verlichten


Een nieuwe studie wordt door onderzoekers een game changer voor toekomstige ataxie behandelingen genoemd. De studie laat zien dat de progressie van SCA3 gestopt kan worden.






Spinocerebellaire ataxie type 3 (SCA3) wordt veroorzaakt door een enkele genmutatie. Hierdoor is SCA3 een ideaal onderzoeksonderwerp voor een groep onderzoekers van de Universiteit van Michigan.


In deze preklinische studie is het onderzoekers van de Universiteit van Michigan gelukt om het SCA3 ziekte gen ATXN gedeeltelijk uit te schakelen. De hoeveelheid “verkeerd” eiwit die door de fout in het DNA wordt gemaakt nam enorm af. De techniek die hiervoor wordt gebruikt heet anti-sense technologie.


"Recente vooruitgang in de antisense oligonucleotide technologie bood ons een kans om een therapeutische behandeling voor ataxie te ontwikkelen," zegt mede-eerste auteur Hayley McLoughlin, Ph.D., onderzoeker in de U-M afdeling Neurologie. "We weten nog steeds niet exact hoeveel verkeerd eiwit we moeten wegvangen voordat de ziekte tot stand gebracht wordt, maar we kunnen nu de aandoening aanpakken voordat er al te veel schade is aangericht ", aldus Hayley McLoughlin, onderzoeker bij de afdeling Neurologie.


Na twee behandelingen zijn de muizen volledig hersteld, zegt McLoughlin. Dit is de eerste keer dat een diermodel is genezen door middel van een therapie. De studie kan een belangrijke bijdrage leveren voor de voorbereiding van toekomstige klinische proeven bij de mens.


"Deze bemoedigende resultaten brengen ons een stap dichter bij de ziektevertragende therapie voor deze fatale aandoening", zegt senior auteur Henry Paulson, M.D., Ph.D., een U-M professor in de neurologie en directeur van het Michigan Alzheimer's Disease Center. " 

---------------------------------------------------------------------------
Hayley S. McLoughlin, Lauren R. Moore, Ravi Chopra, Robert Komlo, Megan McKenzie, Kate G. Blumenstein, Hien Zhao, Holly B. Kordasiewicz, Vikram G. Shakkottai, Henry L. Paulson. Oligonucleotide therapy mitigates disease in Spinocerebellar Ataxia Type 3 mice. Annals of Neurology, 2018; DOI: 10.1002/ana.25264









maandag 24 december 2018

Abnormal eyeblink in preclinical SCA3 mutation carriers


Spinocerebellar ataxias (SCAs) are a group of autosomal dominantly inherited degenerative diseases. As the pathological process probably commences years before the first appearance of clinical symptoms, preclinical carriers of a SCA mutation offer the opportunity to study the earliest stages of cerebellar dysfunction and degeneration.


To study the earliest stages of cerebellar dysfunction an eye blink test is performed in 18 preclinical carriers of a SCA3 mutation and 16 healthy, age-matched controls. The participants were presented with repeated pairings of an auditory tone with a supraorbital nerve stimulus with a delay interval of 400 ms.


Preclinical carriers acquired significantly less conditioned eyeblink responses than controls and learning rates were significantly reduced. This motor learning defect was, however, not associated with the predicted time to onset.


Eye blink is impaired in preclinical carriers of a SCA3 mutation, as a result of impaired motor learning capacities of the cerebellum and is thus suggestive of cerebellar dysfunction. The eye blink test can be used to detect but probably not monitor preclinical cerebellar dysfunction in genetic ataxias, such as SCA3.

------------------------------------------------------------------------
Artikel








Abnormaal oog knipperen bij SCA3 mutatie dragers



Spinocerebellaire ataxia 3 (SCA3) is een autosomaal dominant erfelijke degeneratieve ziekte. Het pathologische proces begint waarschijnlijk jaren voor de eerste klinische symptomen beginnen.


Om de vroegste stadia van cerebellaire dysfunctie en degeneratie te bestuderen kan een bepaald experiment met oogknipperen worden gebruikt.


Dragers van de SCA3 mutatie die nog geen symptomen vertoonden ondergingen een oogknippertest. Gezonde vrijwilligers dienden als controle groep. De test bestaat uit een geluid via een koptelefoon gevolgd door een pufje in het oog (of stimulatie van de zenuw boven het oog). Het pufje in het oog (of het stroompje op de zenuw) zorgt ervoor dat je onwillekeurig je oog sluit (knippert). De proefpersonen gaan na verloop van tijd, onbewust, het oog al sluiten bij het horen van het geluid.

De dragers van de SCA3 mutatie hadden duidelijk meer moeite met het leren van het sluiten van het oog na een geluid signaal dan de controle groep. Dit wijst erop dat het cerebellum al minder goed functioneert voordat de symptomen zich openbaren. De oogknippertest kan niet gebruikt worden om te voorspellen wanneer de eerste symptomen zich zullen openbaren.

-------------------------------------------------------------------------------

Artikel




vrijdag 21 december 2018

Christmas wish - Kerstwens 2018





MERRY CHRISTMAS

VROLIJK KERSTFEEST

JOYEUX NOEL

FELIZ NAVIDAD








FROHE WEINACHTEN

KALA CHRISTOUGENNA

BUON NATALE

BOAT FESTAS

GOD JUL












donderdag 20 december 2018

Brain Awareness Week 2019




In 2019 vindt de Brain Awareness Week (BAW) plaats van 11 tot en met 17 maart. In deze week staan hersenen, hersenletsel en hersenonderzoek wereldwijd centraal. De Brain Awareness Week is een initiatief van de Dana Alliance voor Brain Initiatives.

Elk jaar in maart worden er wereldwijd activiteiten georganiseerd rondom de hersenen. Activiteiten kunnen bijvoorbeeld open dagen in neurowetenschappelijke laboratoria zijn; tentoonstellingen over de hersenen; lezingen over hersengerelateerde onderwerpen; sociale mediacampagnes; tentoonstellingen in bibliotheken en buurthuizen; workshops op scholen; en meer.

Voor de Brain Awareness Week 2019 is er een wedstrijd uitgeschreven. Het thema is het ontwerpen van een sticker die gebruikt kan worden om de week aan te kondigen. Inmiddels is de winnende sticker bekend en bovenaan het artikel te vinden.

-------------------------------------------
Dana Alliance

















Celebrate Brain Awareness Week 2019





The 21st edition of Brain Awareness Week will take place from the 11th to the 17th of March 2019. Brain Awareness Week (BAW) is the global campaign to increase public awareness of the progress and benefits of brain research.


Every March, Brain Awareness Week unites the efforts of partner organizations worldwide in a celebration of the brain for people of all ages. Activities are limited only by the organizers’ imaginations and include open days at neuroscience labs; exhibitions about the brain; lectures on brain-related topics; social media campaigns; displays at libraries and community centers; classroom workshops; and more.


To gear up for BAW 2019 a Sticker Design Contest was organised. In this competition, applicants from around the world were challenged to design an original sticker that expresses the spirit and mission of Brain Awareness Week. The design will be printed and distributed on thousands of stickers during BAW. You can find the winning sticker at the top of this article.

--------------------------------------------------------------------

dinsdag 18 december 2018

Erfelijke ziekte krijgt ’blije Souf’ niet klein



31 augustus 2017, Telegraaf, door Tim van Boxtel


BREDA - Voor Soufiane Elazizi is de officiële start van het amateurvoetbalseizoen komende zondag een bijzonder moment. De 19-jarige Brabander gaat in het vijfde elftal van de Bredase club PCP weer voetballen. Dat terwijl hij vier maanden geleden te horen kreeg dat hij lijdt aan spinocerebellaire ataxie (SCA), een ziekte die eerder al de levens eiste van zijn vader, zus, twee ooms en overgrootvader.


SCA zal zijn leven flink beïnvloeden. Het is een ziekte van de kleine hersenen en ruggenmerg, waarbij zenuwen signalen niet goed doorgeven aan de spieren. Het gevolg is dat de spieren slechter beheersbaar worden. Een medicijn is er nog niet en aan de symptomen van de ziekte kun je overlijden, bijvoorbeeld door verslikking of een longontsteking. Elazizi heeft nu constant last van zijn rug en merkt dat zijn spraak achteruit gaat. De ziekte is erfelijk: als Elazizi kinderen krijgt, is de kans 50 procent dat ook zij SCA hebben.


Elazizi bezocht de dokter acht maanden geleden vanwege hevige rugpijn bij het vakkenvullen, vier maanden later hoorde hij dat het SCA was. „Ik heb de eerste dag gehuild, maar ben snel weer doorgegaan met mijn leven.” Behalve aan zijn wat moeilijkere spraak, merk je aan niets dat Elazizi – die steevast ’blije Souf’ wordt genoemd – ziek is. Hij lacht, voetbalt met zijn vrienden en gaat stappen. Hij put veel kracht uit de instelling van zijn moeder Fatima. „Zij is zó sterk. Zij heeft de rol van beide ouders vervuld, na het overlijden van mijn vader."


Vroeger dacht hij nooit na over de ziekte, hoewel hij door zijn familiegeschiedenis wist dat de kans groot was dat ook hij getroffen zou worden. Hij probeert nu ook niet te veel aan het verloop te denken. „Je weet het toch niet, de een leeft er twee jaar mee, de ander dertig.” Wel vindt hij dat er meer geld moet komen voor onderzoek. „Niet voor mij, ik red me wel, maar voor mensen die er erger aan toe zijn. De ziekte is alleen niet zo bekend, maar duizend mensen in Nederland hebben het.”


Balcontrole


Elazizi weigert thuis te zitten met een uitkering. „Ik zit achter de kassa bij de Albert Heijn en ga nog naar het mbo. Ik wil werken voor mijn geld, lekker bezig zijn, tussen de mensen.”


De Bredanaar geniet vooral wanneer hij met zijn vrienden bij PCP is. „Ik ben grensrechter bij het eerste team, zodat ze daarvoor niet steeds een speler die op de bank zit hoeven te vragen. Daarnaast ga ik dit jaar zelf dus ook weer voetballen.” Hij verwacht weinig problemen. „De eerste training ging goed, alleen de balcontrole is soms wat lastig doordat mijn evenwicht is verstoord.”


Over de toekomst denkt hij niet te veel na. „Het zit altijd wel in mijn achterhoofd dat het zomaar opeens afgelopen kan zijn, maar ik denk altijd: we zien wel. Morgen is toch niet beloofd.”

maandag 17 december 2018

IntraBio Receives Spinocerebellar Ataxia Orphan Drug Designation from the FDA






December 10, 2018


IntraBio Inc., a late-stage biopharmaceutical company developing novel therapies for rare ("orphan") and common neurodegenerative diseases, announced that the US Food and Drug Administration has granted Orphan Drug Designation (ODD) to its lead compound series (IB1000s) for the treatment of Spinocerebellar Ataxias (SCAs).


IntraBio has previously been granted Orphan Medicinal Drug Designation from the European Commission for IB1000s for the treatment of Spinocerebellar Ataxias.


"IntraBio's efforts to pursue a treatment for Ataxia is direly needed by the Ataxia patient population," National Ataxia Foundation’s (NAF) Medical Director, Susan Perlman, MD, said. "The Orphan Drug Designation of the IntraBio lead compound series (IB1000s) will accelerate development of this agent, which has potential symptomatic and neuroprotective activity for SCA and other Central Nervous System disorders. NAF supports IntraBio's efforts to offer the Ataxia community a treatment option that may alleviate some of their life-altering symptoms."


IntraBio has evaluated the effect of IB1000s in compassionate-use studies in over 175 patients, forming the scientific basis for IB1000s to be further investigated for the treatment of 18 indications, including hereditary ataxia.


IntraBio is currently in the process of applying for multi-national clinical trials with its lead asset (IB1001) for the treatment of certain inherited Cerebellar Ataxias.

----------------------------------------------------------









IntraBio krijgt de weesgeneesmiddelen status voor behandeling van spinocerebellaire ataxie van de FDA




Maandag 10 december 2018


IntraBio Inc. is een biofarmaceutisch bedrijf dat nieuwe therapieën ontwikkelt voor zeldzame ("weesgeneesmiddelen") en veel voorkomende neurodegeneratieve aandoeningen. IntraBio heeft aangekondigd dat de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) de weesgeneesmiddelen status heeft toegekend aan hun geneesmiddel (IB1000s) voor de behandeling van spinocerebellaire ataxie (SCA).


Deze status was al eerder toegekend in Europa voor IB1000s voor de behandeling van SCA.


De weesgeneesmiddelen status zal de ontwikkeling van het medicijn versnellen. Men hoopt in klinische trials aan te tonen dat het middel de symptomen van ataxie vermindert en de zenuwen beschermt.


"De inspanningen van IntraBio om een behandeling voor ataxie te zoeken is hard nodig voor patiënten met ataxie", aldus Susan Perlman, medisch directeur van de National Ataxia Foundation (onze zusterorganisatie in Amerika). "


IB1000s is bestudeerd in 175 patiënten. De patiënten kregen het middel voorgeschreven via het compassionate use programma. Dit betekent dat het middel nog niet is geregistreerd voor de specifieke aandoening maar dat er sterke aanwijzingen zijn dat het middel wel een positieve werking heeft. De resultaten van de studie met 175 patiënten vormen de basis om verder onderzoek te doen naar de behandeling van 18 indicaties waaronder ataxie.


Er worden klinische trials gepland in meerdere landen.
----------------------------------------------------------------------






zaterdag 8 december 2018

Spinocerebellai ataxia 48 (SCA48)



A new spinocerebellar ataxia (SCA48) is characterized by early cerebellar cognitive-affective syndrome (CCAS) and late-onset SCA.


STUB1gene



A family has been followed for more than a decade with periodic neurologic and neuropsychological examinations. Whole exome sequencing was performed in 3 affected and 1 unaffected family member.


Six patients fully developed cognitive-affective and complete motor cerebellar syndrome associated with cerebellar atrophy. Three presymptomatic patients showed cerebellar atrophy cerebellum, suggesting that cerebellar atrophy preceded the ataxia, and that the neurodegeneration begins in cerebellar areas related to cognition and emotion, spreading later to the whole cerebellum.


This report describes a heterozygous STUB1 pathogenic genetic variant causing dominant cerebellar ataxia. 
---------------------------------------------------------------------

Source link


SCA48 – een nieuw type dominante ataxie



SCA48 wordt gekenmerkt door vroege cognitieve problemen en het ontwikkelen van ataxie op een latere leeftijd.


STUB1 gen



Een onderzoek beschrijft een familie met ataxie die meer dan 10 jaar werd gevolgd. De familie onderging regelmatig neurologische en neuropsychologische onderzoeken. Ook vond er een DNA onderzoek plaats waarbij alle bekende genen werden bekeken.


Zes patiënten ontwikkelden ataxie met cognitieve problemen. Bij drie patiënten die nog geen symptomen vertoonden kon al een verschrompeling van de kleine hersenen aangetoond worden. Vooral in de gebieden die betrokken zijn bij cognitie en emotie. Dit suggereert dat neurodegeneratie al begint voordat de symptomen van ataxie zich openbaren.


De mutatie werd gevonden in het STUB1 gen.
-------------------------------------------------------------------------------
Artikel

woensdag 5 december 2018

uniQure - gentherapie voor SCA3 in de pijplijn


19 november 2018


Lexington (MA, USA) en Amsterdam (Nederland)

uniQure NV, een toonaangevend bedrijf in gentherapie kondigde vandaag, tijdens de Onderzoek- en Ontwikkelingsdag in New York City, de uitbreiding aan van zijn onderzoekspijplijn met een nieuwe AAV-gentherapiebenadering voor de behandeling van onder andere Spinocerebellaire Ataxia Type 3 (SCA3).




Gentherapie is een medische behandeling die de genetische code, ook wel bekend als DNA, kan aanpassen. De genetische code is het bouwplan voor de eiwitten in het lichaam. Als er een foutje in een stukje van de genetische code zit, dan wordt het bijbehorende eiwit niet of niet goed aangemaakt. Dit geeft problemen.
In een studie met menselijke zenuwcellen die verkregen zijn vanuit stamcellen werd aangetoond dat AMT-150 het verkeerde eiwit (ataxin-3) met 65% verminderde zonder ongewenste neven effecten. 

Ook bij muizen met SCA3 werd aangetoond dat na één toediening van AMT-150, de hoeveelheid verkeerd eiwit verminderde met 65% in de hersenstam. 

Preklinische studies geven aan dat het mogelijk is om met een enkele toediening van AMT-150 een langdurig effect te krijgen. Dit effect is zelfs te meten in de meest aangedane delen van de hersenen. AMT-150 lijkt ook veilig te zijn. 

Op dit moment wordt de veiligheid nog verder getest in grotere dieren. 

-------------------------------------------------------------------------

UniQure - gene therapy pipeline extended to SCA3


November 19, 2018


Lexington (MA, USA) and Amsterdam (Netherlands)


uniQure N.V., a leading gene therapy company advancing transformative therapies for patients with severe medical needs, today announced the expansion of its research pipeline with novel AAV gene therapy approaches to treating among others Spinocerebellar Ataxia Type 3 (SCA3) at the Company’s Research & Development Day held this morning in New York City.









“We are very proud of the progress the Company has made to deliver extensive preclinical data for these new gene therapy programs that expand our pipeline and further validate uniQure’s potential best-in-class vector delivery platform,” stated Sander van Deventer, M.D., Ph.D., chief scientific officer at uniQure. “The addition of these gene therapy candidates for indications in the liver and CNS brings us yet another step closer towards uniQure's goal of delivering transformational medicine to patients suffering from genetic diseases. We look forward to advancing these programs closer to the clinic in 2019.”


uniQURE introduced the new gene therapy candidate AMT-150 as a novel treatment for Spinocerebellar Ataxia Type 3 (SCA3), a central nervous system disorder.


AMT-150 is a one-time, intrathecally-administered, AAV gene therapy incorporating the Company’s proprietary miQURE™ silencing technology that is designed to halt ataxia in early manifest SCA3 patients.


In an in-vitro study with human Induced Pluripotent Stem (IPS) derived neurons, AMT-150 has been shown to lower the human ataxin-3 protein by 65 percent, without any off-target effects. The Company also performed a proof-of-concept in-life study in SCA3 mice demonstrating that AMT-150 was able to lower toxic ataxin-3 protein by 65 percent in the brain stem after a single administration. Further studies in non-human primates demonstrate the ability to distribute and express a reporter gene at a clinically relevant level in the most degenerated brain regions in SCA3.


These preclinical studies show that a single administration of AMT-150 results in sustained expression and efficient processing with on-target engagement. They also show that AMT-150 appears to be safe due to the lack of off-target activity.


The Company is currently performing studies in large animals to demonstrate further safety and efficacy.
-------------------------------------------------------------------------

Pressrelease








zaterdag 1 december 2018

Minder dan 100 dagen tot de zeldzame ziektendag


Internationale Zeldzameziektendag


Het aftellen is begonnen! Nog minder dan honderd dagen voor de twaalfde editie van de Zeldzame Ziekten Dag op donderdag 28 februari 2019.


Jaarlijks wordt er op de laatste dag van februari aandacht gevraagd voor zeldzame ziektes en de gevolgen daarvan voor patiënten.


Ook in Nederland is er aandacht voor deze dag. Op de Zeldzameziektendag komen mensen die te maken hebben met een zeldzame aandoening bij elkaar om hun specifieke problemen kenbaar te maken en aandacht te vragen voor zeldzame ziekten.


Ongeveer één miljoen Nederlanders hebben te maken met één van de naar schatting 6.000 zeldzame aandoeningen. Zeldzame aandoeningen zijn vaak chronisch, progressief en meestal levensbedreigend. Veelal treft het kinderen die als gevolg van een zeldzame ziekte niet oud kunnen worden.


---------------------------------------------------------------------------

Less than 100 days until Rare Disease Day 2019!



Tuesday 20 November marked 100 days until Rare Disease Day 2019.


The countdown to Rare Disease Day 2019 has begun...






Rare Disease Day takes place on the last day of February each year. The main objective of Rare Disease Day is to raise awareness amongst the general public and decision-makers about rare diseases and their impact on patients’ lives.


The 12th edition of Rare Disease Day will focus on bridging the gaps in the coordination between medical, social and support services in order to tackle the challenges that people living with a rare disease and their families around the world face every day.
------------------------------------------------------------------------------------












donderdag 29 november 2018

Spinocerebellar ataxia: imaging biomarkers



Currently, the most common clinical scores for rating the disease severity are the Scale for the
Assessment and Rating of Ataxia (SARA). However, the SARA score cannot be used to evaluate pre-manifest individuals and their small effect size would require large numbers of patients in clinical trials, which is an issue due to the scarcity of SCA.


As gene-based therapies are showing promise in preventing or reversing SCA pathophysiology, there is a need for biomarkers with effect sizes greater than clinical scores, which can be used in trials on small sample sizes.

Study


In the study a unique cohort of 57 patients with SCA1, SCA2, SCA3  and SCA7 and 24 healthy controls of similar age, sex and body mass index was enrolled. Longitudinal clinical and imaging data at baseline and follow-up (mean interval of 24 months) were collected.

Clinical scores worsened as atrophy increased over time. However, atrophy of cerebellum and pons showed very large effect sizes compared to clinical scores. Imaging was sensitive to microstructural cross-sectional differences that were not captured by conventional methods. Automated imaging also showed larger effect sizes than manual imaging.


Conclusion


This study showed that volumetry (imaging) outperformed clinical scores to measure disease progression in SCA1, SCA2, SCA3 and SCA7.


Therefore, the researchers advocate the use of volumetric biomarkers in therapeutic trials of autosomal dominant ataxias. In addition, automated imaging showed larger effect size than manual imaging to detect cross-sectional microstructural alterations in patients relative to controls.

-------------------------------------------------------------------------------------
Autosomal dominant cerebellar ataxias: Imaging biomarkers with high effect sizes, Isaac M. Adanyeguh et al., Neuroimage Clin. 2018; 19: 858–867.
Published online 2018 Jun 14. doi: 10.1016/j.nicl.2018.06.011








Hoe progressie van SCA te meten?



Als er nieuwe therapieën voor SCA ontwikkeld worden, wordt het steeds belangrijker om de voortgang van de aandoening zeer nauwkeurig te meten. Nu worden vaak de klinische scores van gemeten met behulp van de SARA schaal om de progressie van ataxie te bepalen.  Deze SARA schaal is niet heel nauwkeurig. De uitkomst kan beïnvloed worden door allerlei factoren zoals vermoeidheid of het soort schoenen. De SARA schaal kan ook niet gebruikt worden bij patiënten die nog geen of heel weinig symptomen vertonen.

Als de progressie van de aandoening precies gemeten kan worden, is het makkelijker in een klinische trial om aan te tonen een therapie werkt. Ook is het dan mogelijk om een klinische trial te doen met minder patiënten.


Onderzoek


In een onderzoek zijn 57 patienten met SCA1, SCA2, SCA3 en SCA7 gedurende 24 maanden gevolgd. Als controle zijn 24 gezonde vrijwilligers van dezelfde leeftijd, geslacht en gewicht gevolgd.

Bij alle deelnemers werd de SARA schaal gemeten en werd het volume van de aangedane hersendelen bepaald.





Resultaat


Het meten van het volume van de hersendelen levert een nauwkeuriger resultaat dan de klinische SARA score. Via een volume bepalingsmetode (FBA) konden zelfs microstructurele veranderingen gezien worden.

Conclusie


De onderzoekers pleiten er dan ook voor om deze methode als biomarker te gebruiken om de progressie van ataxie te bepalen.

----------------------------------------------------------------------------------------
Autosomal dominant cerebellar ataxias: Imaging biomarkers with high effect sizes, Isaac M. Adanyeguh et al., Neuroimage Clin. 2018; 19: 858–867.
Published online 2018 Jun 14. doi:  10.1016/j.nicl.2018.06.011








woensdag 28 november 2018

Information video about European Reference Networks





The European Commission has released a new information video and flyer for patients and healthcare professionals explaining how #EuropeanReferenceNetworks work.




zondag 25 november 2018

Een gedetailleerde scan van de bedrading van de hersenen


Een film toont het menselijke brein in ongeëvenaard detail, dankzij een partnerschap tussen Cardiff University en Siemens Healthineers.


De hersenen van de medische journalist van de BBC, Fergus Walsh, werden gescand in Cardiff University Brain Research Imaging Center (CUBRIC) met behulp van de krachtigste MRI-scanner van Europa: de Magnetom Skyra Connectom 3T.






Siemens Healthineers gebruikten de scangegevens om verbluffende beelden van Fergus' hersenen te maken door een techniek toe te passen die wordt gebruikt in de filmindustrie. De afbeeldingen bieden een verbluffend nieuw beeld van de paden door de hersenen en onthullen een complexe reeks verbindingen die de hersenfunctie ondersteunen.


Een andere vrijwilliger, Sian Rowlands, liet zich ook scannen. Sian heeft multiple sclerose (MS). Conventionele scans laten duidelijk laesies zien - gebieden met schade - in de hersenen van MS-patiënten. Maar de geavanceerde scan, die de dichtheid van de zenuwuitlopers laat zien, kan helpen bij het verklaren hoe de laesies de motorische en cognitieve paden beïnvloeden. Kortom wat bewegingsproblemen en extreme vermoeidheid bij Sian kan veroorzaken.

---------------------------------------------------------------------------------

The most detailed scan of the wiring of a healthy human brain


An incredible new film shows the human brain in unrivalled detail, thanks to a partnership between Cardiff University and Siemens Healthineers.


BBC Medical Correspondent Fergus Walsh's brain was scanned at Cardiff University Brain Research Imaging Centre (CUBRIC) using Europe’s most powerful MRI scanner – the Magnetom Skyra Connectom 3T.





Siemens Healthineers used the scan data to produce amazing images of Fergus’s brain by adapting a technique used in the film industry known as cinematic rendering. These images provide a stunning new view of the pathways taken by the white matter, revealing the complex set of connections that underpin brain function.


Another volunteer to be scanned was Sian Rowlands who has multiple sclerosis. Conventional scans clearly show lesions - areas of damage - in the brain of MS patients. But the advanced scan, showing axonal density, can help explain how the lesions affect motor and cognitive pathways - which can trigger Sian's movement problems and extreme fatigue.


---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
https://www.cardiff.ac.uk/news/view/810390-the-most-detailed-scan-of-the-wiring-of-the-human-brain


donderdag 22 november 2018

Sainsbury's is rolling out a new scheme to help shoppers with hidden disabilities in store





Sainsbury's has launched a new in store initiative to help customers with hidden disabilities. Shoppers will be able to pick up a sunflower lanyard at participating Sainsbury's stores, which will act as a discreet sign to alert staff to customer who may need additional help whilst shopping. The scheme, which is the first of its kind, was set up to help those with a number of disabilities such as autism, dementia, visual or hearing impairment.





Sainsbury’s is the first supermarket to test this initiative, and was inspired by a similar scheme at Gatwick Airport where over 10,000 lanyards have been collected to date.

The lanyards themselves are free, and customers can keep them so they can wear them each time they come into store.





After a successful launch in Barnstaple, in North Devon, the retailer will roll out the scheme to a further nine stores across the UK.


Customers are already loving the scheme with one shopper telling Sainsbury’s, “I must say, it’s a great idea. This morning I did feel a bit stupid having to put on the lanyard and I told my husband I didn't want to wear it, but he encouraged me to." "I went to the petrol station first before going to the supermarket which I would never normally do on my own, but I found the lanyard gave me confidence as I knew people would help me. I'm partially sighted and have early onset dementia, so for me the lanyard is brilliant."

------------------------------------------------------------------------------------
Article








Nieuw initiatief: hulp bij het winkelen voor mensen met een verborgen handicap



Sainsbury's, een supermarkt keten in Engeland, heeft een nieuw initiatief gelanceerd om klanten met een verborgen handicap te helpen. Klanten kunnen een halslint met zonnebloemmotief ophalen bij de winkels van Sainsbury's.








Deze linten zijn een onopvallend teken voor het personeel dat de klant mogelijk extra hulp nodig heeft tijdens het winkelen. Het initiatief is gelanceerd om mensen met een verborgen handicap te helpen, zoals autisme, dementie, visuele of auditieve beperkingen.


Sainsbury's is de eerste supermarkt die dit initiatief testte en werd geïnspireerd door een vergelijkbaar systeem op de luchthaven van Gatwick, waar tot nu toe meer dan 10.000 halslinten zijn uitgedeeld.


De halslinten zelf zijn gratis en klanten kunnen ze houden zodat ze die elke keer kunnen dragen als ze naar de winkel gaan.






Na een succesvolle lancering zal de supermarktketen het plan uitbreiden naar nog eens negen winkels in het Verenigd Koninkrijk.


Klanten zijn enthousiast. Eén klant vertelt: "Ik moet zeggen dat het een geweldig idee is. Vanmorgen voelde ik me een beetje dom dat ik het halslint om aan doen en ik vertelde mijn man dat ik het niet wilde dragen, maar hij moedigde me aan om het te doen."











dinsdag 13 november 2018

Antisense oligonucleotides restore visual function in a mouse model of SCA7



Spinocerebellar ataxia type 7 (SCA7) is a genetic disorder caused by mutations in the ATAXIN-7 gene. SCA7 is characterized by impairments in coordination, balance, and speech and by retinal degeneration. Retinal degeneration results eventually in complete blindness.


Niu et al. developed a strategy for treating visual impairments in SCA7 by inhibiting the mutated Ataxin-7 in the retina using antisense oligonucleotides (ASOs).


To explain how this technique works, I start with our genes. Our genes are made out of DNA, a chemical code that includes the information that allows our cells to function. This information is used to make proteins, the molecular machines and building blocks that are crucial for cells to work. Antisense oligonucleotides intervene at a critical intermediate stage between DNA and proteins – where the DNA is converted into a molecule called messenger RNA (or mRNA for short). mRNA is very similar to DNA, but much less stable, and chemically very slightly different. It acts as the template for making proteins. If you can get rid of it, the proteins don’t get made. Antisense oligonucleotides are synthetic fragments of DNA that can bind to mRNAs, causing them to be cut into pieces.







Intravitreal injection (injection in the eye) of ASOs specifically targeting the mutated Ataxin-7 reduced protein expression in the retina and ameliorated pathology and vision loss in a SCA7 mouse model.


The results suggest that ASOs targeting ATAXIN-7 might be effective in treating retinal degeneration in patients with SCA7.

-----------------------------------------------------------------------------
http://stm.sciencemag.org/content/10/465/eaap8677.short



Antisense technologie herstelt het zicht in een muismodel van SCA7


Spinocerebellaire ataxie type 7 (SCA7) wordt veroorzaakt door een mutatie in het ATAXIN-7 gen. SCA7 wordt gekenmerkt door stoornissen in coördinatie, evenwicht en spraak en degeneratie van het netvlies. De aantasting van het netvlies resulteert uiteindelijk in volledige blindheid.


Niu et al. ontwikkelde een strategie voor de behandeling van visuele beperkingen in SCA7 door remming van het gemuteerde Ataxin-7 in de retina met behulp van antisense oligonucleotiden (ASO's).


Om uit te leggen hoe deze methode werkt begin ik bij onze genen. Genen bestaan uit een chemische code, DNA, dat de informatie bevat hoe onze cellen moeten functioneren. Deze informatie maakt eiwitten. Eiwitten zijn bouwstenen die nodig zijn voor onze cellen. Anders kunnen zij hun werk niet doen. Bij SCA7 is het DNA te lang. Hierdoor wordt er een verkeerd eiwit gemaakt waardoor de cel zijn werk niet goed kan doen. Antisense oligonucleotiden zijn kleine stukjes DNA die het verkeerde stukje DNA blokkeren zodat er geen fout eiwit gemaakt wordt door de cel.










Een injectie in het oog met de antisense oligonucleotiden (ASO's) verminderde de aanmaak van de verkeerde eiwitten in het netvlies en verbeterde het gezichtsvermogen in een muismodel.


De resultaten suggereren dat ASO's gericht op ATAXIN-7 mogelijk effectief zijn bij de behandeling van retinale degeneratie bij patiënten met SCA7.

------------------------------------------------------------------------------------------
Artikel





maandag 12 november 2018

Paris bus driver kicks off every single passenger because they refused to make room for a wheelchair user


A Paris bus driver has been hailed as a hero after ordering all his passengers off the vehicle after they refused to make room for a wheelchair user to get on board.





Francois Le Berre, who has multiple sclerosis, was waiting patiently at a bus stop in Porte de Clichy in the French capital's suburbs. When the bus arrived the access ramp was put up but passengers on board did not move to allow him space, leaving him stranded outside. 
 

Spotting the problem, the driver shouted 'Terminus', instructing everyone to get off, before allowing Mr Le Berre on board and driving off with him and his brother as the only passengers.


Mr Le Berre said: 'Yesterday while waiting for the bus in Paris, I laughed because no-one wanted to budge. 






'When nobody moved the driver got up and said: "Terminus! Everybody off the bus!" 'After that the driver came to see me and said, "you and your helper, you can get on, and the others, you can wait for the next one!'


Speaking to France's Huffington Post, he said the bus driver had told him that 'everyone might need a wheelchair one day'.

After waiting for passengers to disperse he had come down to talk to Mr Le Berre and his brother and tell them they could get on the bus. The driver did not know him and had no disabled family members but had simply chosen to show 'a little civility', he said.

--------------------------------------------------------------------------------------------------
Daily Mail, 1 November 2018

zondag 11 november 2018

Buschauffeur gooit alle passagiers eruit omdat ze geen plaats willen maken voor man in rolstoel



02/11/2018 om 10:43, Nieuwsblad.be








Een Parijse buschauffeur die zag hoe niemand op zijn bus plaats wilde maken voor rolstoelgebruiker François, besloot een drastische actie te ondernemen. Hij droeg al zijn passagiers op om uit te stappen, waarna hij enkel François nog liet opstappen. “De rest kan wachten op de volgende bus.”


François Le Berre lijdt aan MS waardoor hij aan een rolstoel gekluisterd is. Toen hij op 18 oktober de bus wilde nemen, werd hem pijnlijk duidelijk dat dat als rolstoelgebruiker niet altijd even makkelijk is. Zo pijnlijk dat hij er naar eigen zeggen van moest lachen. “Van miserie”, zo vertelt François achteraf.


Niemand op de bus wilde ook maar een duimbreed wijken voor zijn rolstoel. Ook al stonden de oprijplaten voor de bus klaar, François kreeg simpelweg geen plek. “Opeens droeg de chauffeur iedereen op om van zijn bus te stappen. Daarna kwam hij naar ons. ‘Jij en je helper, stap maar op. De rest kan wachten op de volgende’, zei hij.”


Op sociale media wordt de man overal geprezen om zijn harde aanpak. “Hij wilde een goede daad stellen”, vertelt François nog. “Hij zei dat iedereen op een dag in een rolstoel kan belanden.”

------------------------------------------------------------------------------------------------







woensdag 7 november 2018

Sleep apnea in Machado-Joseph disease: a clinical and polysomnographic evaluation

Machado-Joseph disease (MJD) or spinocerebellar ataxia type 3 (SCA3) is the most common type of autosomal dominant spinocerebellar ataxia (SCA). Sleep disorders have been described as frequent non-motor symptoms in MJD, and with marked impairment on quality of life. However, few studies have evaluated the frequency and characteristics of sleep apnea in MJD.

This study analyzed the prevalence of sleep apnea in 47 patients with MJD by using polysomnography. Clinical variables such as age, age at onset of symptoms, duration of symptoms (at time of evaluation), body index mass, ataxia scales severity and CAG repeat length were compared with polysomnographic findings.


Thirty four percent of MJD patients had OSAS, and 42.5% had excessive daytime somnolence. There were no differences considering ataxia severity, CAG repetition length or other clinical variable.

Conclusions


Patients with MJD have high frequency of obstructive sleep apnea, and this sleep disorder is not correlated with ataxia severity, CAG repetition length or other clinical variable.

Slaap apneu in ziekte van Machado-Joseph (SCA3)


Machado-Joseph disease (MJD) of spinocerebellaire ataxie type 3 (SCA3) is het meest voorkomende type van autosomaal dominante spinocerebellaire ataxie (SCA). Slaapstoornissen zijn beschreven als frequente niet-motorische symptomen bij MJD. Dit gaat duidelijk samen met een verslechtering van de kwaliteit van leven. Er zijn echter weinig studies die de frequentie en kenmerken van slaapapneu bij MJD hebben geëvalueerd.

Wat is slaapapneu?


Een ademstilstand tijdens de slaap wordt slaapapneu genoemd. Daar is niks mis mee als het niet te lang duurt en niet te vaak voorkomt. Doordat het lichaam dan te weinig zuurstof krijgt, zorgt het er zelf voor dat u het signaal krijgt om wakker te worden. Wanneer een apneu te vaak voorkomt, heeft dit tot gevolg dat uw slaap verstoord kan zijn waardoor gezondheidsklachten kunnen ontstaan.


Apneus kunnen optreden doordat uw spieren tijdens de slaap ontspannen, waardoor de tong en zachte delen in de keel de ademhaling blokkeren. Dit wordt een obstructief slaapapneu syndroom genoemd. 

Studie


Deze studie analyseerde hoe vaak slaapapneu voorkomt bij 47 patiënten met MJD middels een slaaponderzoek. Klinische variabelen zoals leeftijd, leeftijd bij aanvang van de symptomen, duur van de symptomen (op het moment van evaluatie), bodyindex-massa, ernst van de ataxie symptomen (SARA schaal) en CAG herhalingslengte werden vergeleken met bevindingen van het slaaponderzoek.


Vierendertig procent van de MJD-patiënten had obstructief slaapapneu syndroom en 42,5% was overmatig slaperig overdag. Er waren geen verschillen met betrekking tot de ernst van ataxie, CAG-herhalingslengte of andere klinische variabelen. 

Conclusie 


Patiënten met MJD hebben een hoge frequentie van obstructieve slaapapneu en deze slaapstoornis is niet gecorreleerd aan de ernst van ataxie, CAG-herhalingslengte of andere klinische variabelen.

-----------------------------------------------------------------------------------------

maandag 5 november 2018

2018 Ross prijs in moleculaire geneeskunde voor ataxie onderzoeker





De Ross prijs 2018 in moleculaire geneeskunde wordt toegekend aan Dr. Huda Y. Zoghbi voor haar onderzoek naar de genetische en moleculaire basis van Rett-syndroom en spinocerebellaire ataxie. Hierdoor worden nieuwe therapeutische strategieën voor deze aandoeningen mogelijk. Aangevuld met fundamentele studies in neurologische ontwikkeling, blijft Dr. Zoghbi de complexe moleculaire processen bestuderen die het ontstaan van enkele van de meest verwoestende neurologische aandoeningen veroorzaken.


De Ross Prize in Molecular Medicine werd ingesteld in samenwerking met het Feinstein Institute voor medisch onderzoek en moleculaire geneeskunde om biomedische wetenschappers te eren wiens ontdekkingen de manier waarop de geneeskunde wordt toegepast, hebben veranderd. De winnaars zijn onderzoekers die een significante invloed hebben gehad op het begrijpen van het ontstaan en/of behandeling van menselijke ziekten. Bovendien wordt verwacht dat ze grote vooruitgang zullen blijven boeken in het algemene veld van de moleculaire geneeskunde.


Op precies dezelfde dag in 1993 ontdekten Dr. Huda Zoghbi en Dr. Harry Orr onafhankelijk van elkaar de mutatie die verantwoordelijk is voor SCA1. De mutatie was een herhaling van een stukje DNA. De verlenging van dit stukje DNA is verantwoordelijk voor de productie van een eiwit dat te lang is waardoor dit eiwit niet goed in zijn uiteindelijke vorm vouwt maar klontert. 

---------------------------------------------------------------------------
The New York Academy of Sciences









The 2018 Ross Prize in Molecular Medicine will be awarded to Dr. Huda Y. Zoghbi for her research unveiling the genetic and molecular basis of Rett syndrome and spinocerebellar ataxia, enabling novel therapeutic strategies for these devastating diseases. Complemented by fundamental studies in neurodevelopment, Dr. Zoghbi continues to pursue the complex molecular processes driving the pathogenesis of some of the most devastating neurological conditions.


The Ross Prize in Molecular Medicine was established in conjunction with the Feinstein Institute for Medical Research and Molecular Medicine to recognize biomedical scientists whose discoveries transformed the way medicine is practiced. The awardees are midcareer researchers who have made a significant impact in the understanding of human disease pathogenesis and/or treatment. Moreover, it is anticipated that they will continue to make profound advances in the general field of molecular medicine.


On the exact same day in 1993, both Dr. Huda Zoghbi and Dr. Harry Orr independently discovered the mutation responsible for SCA1. But this wasn’t a simple genetic deletion or point mutation. Zoghbi and Orr found that the affected gene, ATXN1, has a repetitive CAG trinucleotide sequence, also known as a polyglutamine tract. They discovered that this region is prone to errors during DNA replication, resulting in expansion of the polyglutamine tract. Healthy patients have ~30 CAG repeats in ATXN1, while SCA1 patients have 40 or more. In families affected with SCA1, the number of CAG repeats increases with each generation, correlating with increased severity and an earlier age of disease onset.


Zoghbi’s lab also found that this altered ATXN1gene sequence encodes a bulky, improperly folded protein that is toxic to brain cells. These studies are relevant to multiple neurodegenerative diseases, including Alzheimer’s disease, which also involves misfolded proteins and neurotoxicity.

------------------------------------------------------------------------------------------







zondag 4 november 2018

Cadent Therapeutics initiates phase 1 clinical study


On March 12, 2018, Cadent Therapeutics, a precision neuroscience company developing novel medicines to restore movement and cognitive function in patients with neurological and psychiatric disease, announced the initiation of a Phase 1 clinical study for its lead product candidate CAD-1883. The compound is a selective first-in-class positive allosteric modulator of the small conductance calcium-activated potassium (SK) channel.

“This is an important step in the development of meaningful new therapies for people with movement disorders,” said Michael Curtis, PhD, President and CEO of Cadent Therapeutics. “We have shown that allosteric modulation of the SK channel restores cadence to neuronal firing and is efficacious in disease models of ataxia and tremor. Our hope is that by precisely tuning dysregulated neuronal firing, we can reduce disability and restore motor function in patients with spinocerebellar ataxia and essential tremor.”

In patients with spinocerebellar ataxia and essential tremor, the firing pattern of neurons in the cerebellum has become dysregulated, resulting in the loss of motor control, impacting mobility and fine motor function. By changing the calcium sensitivity of SK channels, CAD-1883 causes potassium current to flow at lower calcium concentrations, restoring neuronal firing regularity and improving motor function.

------------------------------------------------------------------------------




Cadent Therapeutics start fase 1 studie



Op 12 maart 2018 heeft Cadent Therapeutics bekend gemaakt dat zij een fase 1 klinische studie gaan starten voor de mogelijke behandeling van spinocerebellaire ataxie, tremor en schizofrenie.

Bij de aandoening ataxie worden de signalen in de kleine hersenen tussen de zenuwcellen minder goed doorgegeven. Signalen bestaan uit een elektrisch stroompje. Bij ataxie is het ritme van de elektrische stroom verstoord. Dit veroorzaakt problemen met motoriek en met evenwicht.

Met behulp van CAD-1883 hoopt het bedrijf dat het ritme van de zenuwsignalen verbetert.

CAD-1883 zorgt ervoor dat de calcium gevoeligheid van de kanalen in de celwand verandert. Hierdoor zal de kalium-stroom bij lagere calcium concentraties gaan stromen waardoor het ritme van de overdracht herstelt wordt.

-------------------------------------------------------------------------------------

vrijdag 2 november 2018

Ionis closes strategic collaboration with Biogen to develop drugs for a broad range of neurological diseases


Excerpt from Press release June 5, 2018


Ionis Pharmaceuticals announced today that it closed its expanded strategic collaboration with Biogen to discover and develop novel antisense drugs for a broad range of neurological diseases.


On April 20, 2018, Ionis and Biogen announced they would expand their strategic collaboration to develop novel antisense drugs for a broad range of neurological diseases through a new ten-year collaboration. This collaboration capitalizes on Ionis' leadership in RNA-targeted therapies as well as Ionis and Biogen's joint expertise in neuroscience research and drug development. It builds upon a productive collaboration that produced SPINRAZA® (nusinersen), the first and only approved treatment for patients with spinal muscular atrophy.

The companies plan to advance programs for a broad range of neurological diseases for which few treatment options exist today. Disease areas include dementia, neuromuscular diseases, movement disorders, ophthalmology, diseases of the inner ear, and neuropsychiatry.

Ionis will be responsible for the identification of antisense drug candidates based on selected targets, while Biogen will have the option to license therapies arising out of this collaboration and will be responsible for and pay for non-clinical studies, clinical development, manufacturing, and commercialization. In addition, Biogen may pay milestone payments, license fees and royalties on net sales.

------------------------------------------------------------------------------------
View original content with multimedia







Ionis en Biogen gaan samenwerken op gebied van ontwikkeling van medicijnen voor neurologische aandoeningen



Op 5 juni 2018 hebben Ionis en Biogen aangekondigd om nauw te gaan samenwerken bij het ontwikkelen van antisense geneesmiddelen voor een groot aantal neurologische aandoeningen. Het gaat om een samenwerkingsverband van 10 jaar.








Zowel Ionis als Biogen zijn experts op het gebied van neurowetenschappelijk onderzoek en medicijn ontwikkeling. Ionis is leider op het gebied van antisense therapieën. Ionis en Biogen hebben samen SPINRANZA ontwikkeld. Het eerste en enige goedgekeurde behandeling voor patiënten met spinale spieratrofie (SMA).


De bedrijven zijn van plan om zich te richten op een aantal neurologische aandoeningen waarvoor nog geen behandeling bestaat zoals dementie, neuromusculaire aandoeningen (ataxie), bewegingsstoornissen, neuropsychiatrie en ziekten van het binnenoor etc.


Antisense geneesmiddelen zijn korte synthetische stukjes DNA die binden aan het foutieve stukje gen. Door de binding aan het foute stukje DNA wordt er geen fout eiwit meer geproduceerd door de cel en zal de zenuwcel overleven.

--------------------------------------------------------------------------------------

woensdag 31 oktober 2018

Onderzoek naar SCA1 in Nederland gaat verder




De Hersenstichting heeft in haar nieuwsbrief van 30 oktober 2018 aandacht besteed aan het onderzoek naar SCA1 dat bijeen gebracht is door de betrokken families.





SCA1 patiënten met de betrokken familieleden en de onderzoekers van het LUMC



In Nederland zijn 17 families bekend waarin de erfelijke hersenziekte SCA1 voor komt. Met het Dutch SCA1 Families Fund zamelde een aantal van deze families geld in om onderzoek mogelijk te maken. In 2016 zocht het Fonds een samenwerking met de Hersenstichting, waardoor het eerste onderzoek kon worden gestart.

Inmiddels is er € 75.000 beschikbaar om het onderzoek voort te zetten en te optimaliseren.


De hersenaandoening SCA1, oftewel spinocerebellaire ataxie type 1 behoort tot een groep erfelijke ziekten van het centrale zenuwstelsel. Het ontstaat doordat een fout eiwit (ataxine-1) in de hersenen wordt aangemaakt. Dit eiwit zorgt ervoor dat er cellen in de kleine hersenen afsterven en vele processen ontregeld raken. Hierbij zijn vooral de kleine hersenen (het cerebellum) aangedaan.

Symptomen en hun ernst kunnen sterk variëren, maar bewegingsstoornissen staan op de voorgrond. SCA1 wordt veroorzaakt door een defect in het zogenaamde ATXN1-gen. Het is een erfelijke ziekte, van generatie op generatie. Een kind met een ouder met de ziekte heeft 50% kans om de ziekte te ontwikkelen.

Het onderzoek


In het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken dr. Willeke van Roon-Mom en dr. Ronald Buijsen aan een therapie die ingrijpt bij de bron van het probleem, het ataxine-1 eiwit. De specialisten werken hiervoor met zogeheten “antisense oligonucleotide” of “AONs”, een molecuul dat zich richt op de aanmaak van het foute ataxine 1-eiwit, waardoor het minder schadelijk wordt.

Dr. Willeke van Roon-Mom: “We hebben de afgelopen 2 jaar grote stappen kunnen zetten in zowel het testen van moleculen die we voor een eventuele therapie zouden kunnen gebruiken, als het ontwikkelen van een goed, SCA1 specifiek onderzoeksmodel. Zowel de Hersenstichting als alle SCA1 families verenigd in het Dutch SCA1 families fund zijn hierin enorm belangrijk geweest. In het derde jaar gaan we enkele goede moleculen verder uitwerken en uitgebreid testen in ons nieuw ontwikkelde onderzoeksmodel.”

Om de therapie te ontwikkelen maken de onderzoekers gebruik van stamcellen die gemaakt zijn uit huidcellen die bij de patiënten en hun familieleden zijn afgenomen. Met behulp van groeifactoren, gaan de stamcellen lijken op hersencellen. Op die manier kunnen de cellen goed gebruikt worden voor onderzoek naar nieuwe therapieën.