Test fijne handmotoriek

Neurologische schade kan de fijne motoriek aantasten. Fijne motoriek zijn kleine, nauwkeurig, gecoördineerde bewegingen van in het bijzonder de handen en vingers. Voor een goede fijne motoriek is het noodzakelijk dat de hersenen en spieren goed samenwerken.

Om een indruk te krijgen van de fijne handmotoriek maakt de neuroloog gebruik van de Nine-Hole Peg Test (NHPT) – 9 staafjes in openingen test. Aangeraden wordt om met de minst aangedane hand te beginnen. Als er geen verschil is kan het best worden begonnen met de dominante hand. Dit is bij de meeste mensen de rechter hand. Hoe sneller de test wordt uitgevoerd hoe beter de fijne motoriek.

9-Hole Peg Test

De Nine-Hole Peg Test is een test waarbij men zo snel mogelijk 9 staafjes, één voor één, uit een bakje moet nemen en in 9 openingen in een bord steken. Vervolgens moet de patiënt de staafjes er weer uithalen en terug in het bakje leggen. Er mag maar één hand gebruikt worden per keer. De andere hand mag het testplankje wel ondersteunen. Het bakje met staafjes moet aan de zelfde kant staan als de hand die de test uitvoert. De volgorde van plaatsing in de openingen is niet belangrijk. 

De tijd van de test wordt gemeten vanaf het aanraken van het eerste staafje totdat het laatste staafje weer in de houder zit.

De test (beide handen) duurt drie tot vijf minuten. Als de test na zeven minuten nog niet klaar is wordt de test gestopt.

Ataxia UK - de patient centraal

Onze zuster organisatie in Engeland, ataxia UK, legt in het volgende YouTube filmpje uit hoe zij de patiënt centraal stellen bij klinisch onderzoek. Aan het woord komen een neuroloog, patiēnt en vrijwilliger.

Het filmpje in het Engels. Ik zal kort weergeven wat er verteld wordt.

In de ataxie kliniek in London worden patiënten behandeld en er vindt onderzoek naar ataxie plaats. De kliniek is door de patiëntenvereniging goedgekeurd.

Ataxia UK was betrokken bij het opzetten van ataxie klinieken. De ataxie kliniek moet aan een aantal criteria voldoen. De neuroloog moet veel ervaring hebben met ataxie en veel patiënten behandelen. Patiënten gaven aan dat zij niet maar één keertje naar de kliniek kunnen gaan maar dat zij daar op zijn minst één keer per jaar terecht kunnen komen bij één en dezelfde neuroloog. 

Neuroloog Prof. Paola Giunti wijst erop dat het belangrijk is dat de neuroloog veel patiënten ziet om de complexiteit van de zeldzame aandoening beter te begrijpen. Vooral als de patiënt moeilijkheden heeft met communiceren is het belangrijk om altijd bij dezelfde neuroloog te komen.

Een bijkomend voordeel van een ataxie kliniek is dat er een goede band ontstaat tussen de neuroloog en de patiënten. Daarom is het makkelijker om patiënten te werven om mee te doen aan onderzoek. Patiënten zijn niet alleen proefkonijn maar het is mogelijk om als patiënt mee te denken over alle aspecten van een studie. 

Nigel Kilvington is een ataxie patiënt en vertelt hoe hij op vakantie merkte dat hij moeite had met spreken en met het naar beneden lopen van de trap. Nigel beoordeelt ataxie onderzoeken en is lid van de wetenschappelijke advies commissie van Ataxia UK.

In de ataxie kliniek zijn vrijwilligers aanwezig die ervaring hebben met ataxie. Eén van de vrijwilligers in de kliniek is Ann Chapman en haar man John. Hun zoon is overleden aan ataxie. Zij bieden patiënten een luisterend oor en maken de patiënten wegwijs in de diensten die ataxia UK levert. Verder bespreken zij met de neurologen hoe de patiënten de kliniek ervaren en geven verbeterpunten aan.

-------------------------------------
Zie ook Prijs voor Professor Paola Giunti

Test functioneren kleine hersenen

Er zijn verschillende testen die uitgevoerd kunnen worden om te onderzoeken of de kleine hersenen naar behoren functioneren. 

Deze testen worden ook vaak gebruikt om te controleren of iemand teveel gedronken heeft. De kleine hersenen worden namelijk het eerst beïnvloed door alcohol.


De bekendste van deze testjes is de ‘vinger-naar-neus-taak’. Hierbij wordt een persoon gevraagd zijn arm uit te strekken en dan met zijn wijsvinger het puntje van zijn neus aan te raken. Dit onderzoek wordt bij zowel de linker- als de rechterarm gedaan, met ogen open en met ogen dicht.

Als de kleine hersenen goed functioneren dan gebeurt deze beweging in drie onbewuste stappen:

1. De vinger beweegt redelijk snel naar een punt vlak voor de neus
2. Een hele korte tijd blijft de vinger op hetzelfde punt
3. De beweging wordt langzaam afgemaakt, en de vinger komt tegen de neus aan

Van bovenstaande stappen is de eerste afhankelijk van het functioneren van de kleine hersenen. Dat betekent, dat wanneer de kleine hersenen hun taak niet goed meer kunnen uitvoeren, deze stap niet goed wordt voltooid. De persoon zal dus of te vroeg stoppen, wanneer de vinger nog ver van de neus af is, of juist te laat, wanneer de vinger al in het gezicht is.

Filmpje ataxie consult

Het onderstaande filmpje staat op de website van het Universitair Medisch Centrum St. Radboud in Nijmegen.

Het filmpje toont een echtpaar dat op consult komt bij Dr. Bart van den Warrenburg, neuroloog. De voornaamste klachten zijn "het minder goed lopen", "het verminderen van het evenwicht" en "de toename van vallen".

Er worden wat testjes gedaan. Er wordt uitleg gegeven. Vervolgens zal er onderzoek worden gedaan naar de oorzaak. Uiteindelijk krijgt de patiënt advies .

Video afspelen